ubrajaju se knjige izdate do 1876. godine odnosno do kraja 19. veka. Biblioteka u Velikom Gradištu poseduje 250 - 300 ovakvih izdanja. Najstarija knjiga u biblioteci je Vukov rečnik iz 1852. g. štampan u Beču. Tu je i knjiga "Do zore" iz 1863. koja se može smatrati i prvom Gradištanskom knjigom. vredna pomena su i dela Ć. Jakšića iz 1883 g. "Politička ekonomija" Ž. Živanovića, direktora Gradištanske gimnazije, Srbija i Makedonija iz 1890, četvorotomna enciklopedija Stojana Novakovića iz 1921, Narodna lira iz 1915 g., Ženevsko izdanje "Smrt Smail age Čengića" iz 1918 g. Tu je i mnoštvo drugih vrednih knjiga koje se svrstavaju u onu drugu mnogo brojniju kategoriju - retke knjige. U ovoj kategoriji je i mnogo knjiga iz Fonda Đoke i Paje Đorđevića .

i serbokroatistiku kao disciplinu, a sahranjivanjem svoje ideje jugoslavenstva, ista strana je napustila i jugoslavistiku. Na srpskoj strani desilo se nešto slično, ali samo naizgled. Jezik kojim pišem ovaj tekst po Ustavu Srbije se zove srpski. Ali glavne srpske nacionalne institucije nisu se stvarno vratile na stanje pre Novosadskog dogovora i nisu prevladale dominaciju serbokroatistike. U Srpskoj kraljevskoj akademiji počelo je 1893. godine, na inicijativu Stojana Novakovića , da se radi na velikom projektu pod nazivom Rečnik srpskog književnog i narodnog jezika ( skraćeno Srpski rečnik ). Posle šezdeset godina rada na njemu, pred Novosadski dogovor, Aleksandar Belić je taj projekt preimenovao u Rečnik srpskohrvatskog književnog i narodnog jezika. Tim preimenovanjem ono što je bilo srpsko postalo je i srpsko i hrvatsko. Bila je prilika, posle razbijanja Jugoslavije i srpskohrvatskog jezičkog jedinstva ", da se vrati staro i autentično ime

Novaković predložio je 1893. godine, dakle 13 godina posle Daničića, da se u okviru Kraljevske akademije nauka u Beogradu započne rad na Rečniku srpskog književnog i narodnog jezika. Prva knjiga toga rečnika izašla je tek 1959. godine, pod uredništvom Aleksandra Belića, ali opet pod dvojnim imenom, kao Rečnik srpskog ili hrvatskoga književnog i narodnog jezika. Taj rečnik još nije završen. Do sada je izišlo 19 knjiga, sve pod imenom srpskog ili hrvatskog jezika . Stojana Novakovića da se napiše veliki rečnik srpskog jezika, kao protivteža rečniku srpskohrvatskog jezika, završava tako da je i rečnik Kraljevske akademije nauka objavljen kao rečnik srpskohrvatskog jezika. U to vreme je bila u jeku ideja o nedeljivosti srpskog i hrvatskog naroda i jezika .

od osnivanja u njenim amfiteatrima budu profesori koji su se školovali na prestižnim evropskim univerzitetima sa snažnom reputacijom. Tako su se unosili u mlade naraštaje evropski duh i ideje, što je svakako uticalo da Srbija u oba svetska rata bude na strani sila pobednica. Beč, Budimpešta, Berlin, Lajpcig, Pariz, Ženeva i drugi značajni evropski univerziteti školovali su velika pravnička pera tadašnje Srbije: Jovana Steriju Popovića, Gligorija-Gligu Geršića , Stojana Novakovića , Branislava Nušića, Aćima Čumića, Milenka Vesnića, Kostu Kumanudija, Andru Đorđevića, Slobodana Jovanovića, Mihaila Ilića, Đorđa Tasića, Živojina Perića, Teodora Taranovskog, Aleksandra Solovjeva, Božidara Markovića, Mihaila Konstantinovića, Borislava Blagojevića, Milana Bartoša, To mu Živanovića, Mehmeda Begovi ća, Jovana Lovčevića, Radomira Lukića i mnoge druge. Od Evrope su učili, ali su Evropi i vraćali mnogi profesori ovog fakulteta, kao gostujući

narod zauzima veći prostor na Zemlji nego u istoriji. Ovome nemamo šta da dodamo . Stojana Novakovića , Petra Skoka, Milana Budimira, Nika Županića, Miloja M. Vasića u novije vreme, Pavla Jozefa Šafarika, Lorenca Surovjeckog, ili Jevstatija Mihailovića ranije, podvrgnuti su istraživačkom zaboravu i temeljnoj sumnjičavosti. U svojoj knjizi Petrović navodi da je najstariji podatak o srpskom imenu našao u delu Plinija Cecilija Sekundusa ( Plinius Caecilius Secundus ) Historija Naturalis VI ( Leipzig, 1875 ) koja je pisana između 65. i 79. god posle Hrista. Plinijus

, jer je već zakasnio deset minuta . Stojana Novakovića , pa sve do mnogih sitnih beogradskih čaršilija [ 489 ] .

dana probudi se Ivanko "( ili: kao i dan ranije ). Ali te sitnice ne kvare utisak: prevod je sasvim dobar, srpski jezik u njemu gladak je i tečan, poljska rečenična konstrukcija nigde ne smeta srpskoj . Stojana Novakovića . U njoj se osobita pažnja obraćala slovenskim književnostima, te je bilo puno prevoda i s poljskog, koje je radio sam urednik ili drugi saradnici. Progovorićemo koju o njenom uredniku i njegovim poljskim stvarima .

šta se radi u Srbiji. Zato je Jež svoj boravak krio za književno-naučni rad. To mu opet nije bilo teško, jer je on zaista tih godina radio u bibliotekama i upoznavao se kroz književnost s običajima i naklonostima srpskog naroda. To ga je odvelo u beogradske književne krugove. Od viđenijih ličnosti beogradskih upoznao je tad Janka Šafarika ( Jež ga u uspomenama pogrešio naziva Pavlom ), s kojim svakako nije bio intimniji, zatim Ljubomira Nenadovića, Pantu Srećkovića , Stojana Novakovića i Milana Kujundžića. S tim ljudima se upoznao preko nekog Čeha muzičara [ 560 ]. Kad se s kim upoznao, Jež ne spominje, ali kako Novakovića naziva urednikom Vile, to bi onda bilo 1865 ili 1866. Ali ni to ne mora biti sasvim pouzdano, jer Jež nije siguran u hronologiji niti uvek tačan u navođenju imena. Razlog je tome svakako činjenica što je svoje uspomene ( ovaj deo ) pisao tek 1897 1898, i to u inostranstvu, gde nije mogao ništa proveravati, nego je pisao samo po sećanju. On

da je više puta godišnje javno čitana. Reč je o autentičnom prepisu iz toga vremena u obliku knjige. Pisana je najlepšim srpskim pismom iz 14 veka - rekao je Trifunović . Stojana Novakovića i Vetroslava Jagića o štampanju Povelje. Tu su još i studije akademika Aleksandra Lome i Gordane Tomović, kao i dva priloga Viktora Savića .

. Ideal za čitave generacije onih koji su verovali da Austrija i Mađarska i Hrvatska, zajedno, jedine čine monarhiju katoličkim carstvom, čak i kakva po snazi nije odavna bila ranije . Stojana Novakovića ; i dr Gođevac i Luka Ćelović su, nezavisno od njegove vlade, poslali onamo prve četnike, odneli prve pobede, a zadobili tek zatim zvanične krugove da taj pokret prihvate i pomognu. Kao što je reč "naš Pijemont" došla od Srba sa strane, tako je često naše zvanične krugove, kao na snu, uhvatio poneki slučaj od najvećeg značenja. Kralj Petar jedini, ni kao starac, nije zaboravljao da je četvrt veka ranije i sam kao srpski četnik vojevao u Bosni .

se vratimo na značaj i veličinu Zahumlja . Stojana Novakovića da su Humnjani svi stanovnici na lijevoj obali Neretve, izuzimajući Dubrovnik. A kada se Neretljanska oblast rasturila početkom XI v. Hrvati su pripojili zaleđe, a Primorje je opet većim dijelom ostalo srpsko. ( Lazo Kostić, Srpska istorija i srpsko more, Melburn, 1963. )

Pritisnut porodičnim obavezama i dugovima, sklon boemiji, bolestan, Đura Jakšić se potucao kroz život. Razočaran u ljude i život, nalazio je utehu u umetničkom stvaranju, pesničkom i slikarskom. Bio je nežan, iskren drug i bolećiv otac, ali u mračnim raspoloženjima razdražljiv i jedak. Njegova bolna i plahovita lirika veran je izraz njegove intimne ličnosti, tragične i boemske . Stojana Novakovića dobija posao u Državnoj štampariji 1872. godine .

, ako vam je do krova nad dečijim glavama. Ako je, pak, do isterivanja pravde, onda neka prokišnjava . Stojana Novakovića 1, gde je Duško Đ. stanovao. Nesrećnoj starici nemilosrdni ubica je naneo 30 uboda nožem, uzeo 6.000 dinara i čekovnu karticu sa čekovima Poštanske štedionice, da bi za taj novac kupio četiri paketića heroina od 1,9 grama, koliko je policija pronašla kod ubice u kutiji cigareta. - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

vode u narednih nedelju dana ostajati stanovnici u Ulici Tanaska Rajića u delu od Svetog Save do Jovice Bezuljevića, saopšteno je iz JKP Vodovod i kanalizacija . Stojana Novakovića 1,2,3,4,6, J. Marinkovića od Oslobođenja do Čumićeve, Lava Tolstoja 44 - 66 i 37 - 41, Sterijina cela, Ljubomira Kovačevića 2 - 8, MZ Tesla .

ovaj sukob u Dubrovniku bio nemali podsticaj daljem razilaženju Srba i Hrvata, a padao je baš u vreme kada su se mirile Štrosmajerova i Starčevićeva stranka u znaku pogoršanja položaja Srba u Hrvatskoj. Ići ćemo od pisma do pisma . Stojana Novakovića i Valtazara Bogišića ", Beograd, 1968, str. 117 ). To je bilo vreme kada je starčevićanac Mihovil Pavlinović primenjivao poglede na srpsko-hrvatske odnose iznete u svom programu Hrvatska misao, programu koji Štrosmajer tada nije odobravao. Govoreći o neslozi Srba i Hrvata pokazanoj naročito 1861, Rački kaže: "Sumnjičenje, nenavist, prepiranje može samo njihovim neprijateljima pruditi." Dvadeset godina kasnije Rački opominje: "Jedan od glavnih članaka